
تاریخچه گلابگیری
مطالعه تاریخ نشان میدهد که ایرانیان از نخستین تولیدکنندگان گلاب و عطر در جهان هستند که این کار در سرزمین پارس صورت میگرفته است. قدیمترین ذکر نام این صنعت نشان دهنده آن است که مهد و آغاز تولید گلاب از میمند فارس بوده است، قدیمیترین سند تاریخی در کتاب کتاب صورالاقلیم نوشته ابوزید سهل بلخی (۳۲۲ هـ ق) است که چنین آورده است:
(جور) همان شهرستان تاریخی فیروزآباد است که گلاب میمند به نام آن نیز مشهور بوده و چنانکه ذکر شد در خارج ایران معروفیت داشته است، بهطوریکه در برخی از کتابهای قدیم از آن به نام «ورد جوری» نام برده شده است که در دوره رونق تاریخی منطقه یکی از کالاهای عمده تجارت شده در میمند محسوب میشده است.
بنابر این بر اساس اسناد تاریخی، نوشته مورخان و آثار به جای مانده از کارخانههای تولید گلاب و شیشه (برای حمل گلاب) در شهر میمند در استان فارس شهر میمند را میتوان به عنوان مهد و نقطه شروع گل و گلاب ایران و حتی جهان نام برد.
انواع گلاب
گلاب سنگین یا گلاب ممتاز، نوعی گلاب درجه یک است که از تقطیر بین ۳۰ تا ۳۵ کیلوگرم گل محمدی به همراه ۸۰ لیتر آب به دست میآید. در نتیجه این فرایند، ۴۰ لیتر گلاب ممتاز به دست میآید. کیفیت این گلاب بسیار بالاست و غلظت خوبی نیز دارد، به همین دلیل میتوان برای مصارف خانگی از آن استفاده کرد.
در تهیه گلاب سبک، از حدود ۱۵ تا ۲۰ کیلوگرم گل محمدی استفاده میشود. به دلیل کاهش مقدار گل محمدی، گلاب سبک قیمت کمتری نسبت به گلاب ممتاز دارد.
اگر بعد از یک بار انجام فرایند گلابگیری، مجدداً به گلاب به دست آمده گل محمدی اضافه شود و فرایند تقطیر دوباره روی آن تکرار شود، گلاب دو آتیشه به دست میآید. غلظت گلاب دو آتیشه بسیار بالاست و طعم تلخی دارد. گلاب دو آتیشه در غلظتهای متفاوتی تولید میشود. گلاب دو آتیشه غلظت کم، گلاب دوآتیشه غلظت متوسط و گلاب دو آتیشه غلظت بالا (ممتاز)
اگر فرایند گلابگیری برای بار سوم انجام شود، گلاب سه آتیشه به دست میآید که معمولاً به مقدار بسیار کم تولید شده و برای مصارف خاص از آن استفاده میشود.